Nasz Patron

POWSTANIE WIELKOPOLSKIE

Powstanie Wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej na przełomie lat 1918-1919. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Rzeczypospolitej umacniającej swoją niepodległość. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 w Poznaniu, w czasie wizyty powracającego do Polski Ignacego Jana Paderewskiego, który w drodze do Warszawy przybył 26 grudnia do Poznania, owacyjnie witany. Tego samego dnia Paderewski wygłosił przemówienie do swoich rodaków licznie zgromadzonych przed hotelem Bazar.
Nazajutrz 27 grudnia swoją paradę wojskową na Świętym Marcinie urządzili Niemcy – zrywano polskie i koalicyjne flagi, napadano na polskie instytucje – doszło do zamieszek, w wyniku których wywiązała się walka, podjęta następnie przez oddziały kierowane przez Polską Organizację Wojskową Zaboru Pruskiego. Powstańcy w krótkim czasie opanowali całą Prowincję Poznańską z wyjątkiem jej północnych i południowo-wschodnich obrzeży. Powstanie zakończyło się 16 lutego 1919 roku rozejmem w Trewirze, który rozszerzał na front powstańczy zasady rozejmu w Compiègne z 11 listopada 1918 kończącego I wojnę światową. Było to jedno z trzech, obok Powstania Wielkopolskiego 1806 roku i Powstania Sejneńskiego w 1919 roku, zwycięskich powstań w dziejach Polski.

HISTORIA POWSTANIA

W powszechnym odbiorze społecznym Powstanie Wielkopolskie jest traktowane przede wszystkim jako czyn zbrojny, który wpłynął decydująco na postanowienia konferencji pokojowej przyznającej Polsce Wielkopolskę i Pomorze. W cieniu walk na frontach powstańczych pozostaje mniej efektowna, ale równie ważna, działalność polityczna władz poznańskich. Monografie dziejów powstania, szczególnie nowsze, dają obszerną panoramę nie tylko walk zbrojnych, ale również zagadnień polityczno-społecznych. Jednak poza wąskim gronem specjalistów, wiedza na ten temat jest niewielka. Jedynie Sejm Dzielnicowy oraz przyjazd Paderewskiego do Poznania znalazły swoje miejsce w świadomości społecznej. Przedstawione zestawienie głównych wydarzeń społeczno-politycznych, ma na celu przypomnienie niektórych faktów.

STANISŁAW ADAMSKI	WŁADYSŁAW ANDERS
ROMAN DMOWSKI	WITOLD HULEWICZ
WOJCIECH KORFANTY	JÓZEF DOWBOR-MUŚNICKI
IGNACY PADEREWSKI	MIECZYSŁAW PALUCH
HENRYK ŚNIEGOCKI	STANISŁAW TACZAK